قدرت احمد بن حافظ
26
بهج الحذاقت ( فارسى )
و خشك مىكند بدن را و ضرر مىرساند اعصاب را و طعام شيرين سست مىكند اشتها را و گرم مىسازد بدن را و طعام نمكين مخفف بدنست و لاغركننده آن پس مناسب است كه اصلاح ضرت حامض به حلو و بالعكس نمايد و مضرت بىمزه بنمك و ؟ ؟ ؟ مرح دفع كند و بالعكس و هرگاه قدرى اشتها باقيماند ترك طعام نمايد و مداومت پرهيز فرموده و لاغر مىسازد بدن را بلكه پرهيز در صحت همچو بدپرهيزيست در مرض و مراعات عادة در مرءات ؟ ؟ ؟ و غيره واجبست پس هركه خوگير يك روز بمرتبه خوردن باشد و يك روز به دو مرتبه مراعات اين عادت واجبست و اگر نعنا و اكل اغذيه رويه الكيموس و يا غذاهاى بسيار باشد مراعات عادت لازم است ليكن اگر ترك كند آهستهآهسته مضايقه ندارد چرا كه عادت طبيعت ثانيه است و ترك العادة عداوة آمده است و هركه خوگير خوردن اغذيه رديه باشد به آن مغرور نشود و اغلب است كه بعد ايام طويل توليد امراض كثيره نمايد پس ترك آن بتدريج اوليست و صفراوى مزاج را غذا مبرد مرطب بايد او دموى را مبرد مانع غليان دم مناسب است و بلغمى را غذاى مسخن ملطف سزاوار است و سوداوى را غذاى مرطب و اهل تجربه از جمع نمودن در ميان بعض اغذيه نهى فرمودهاند لكن اثبات اكثر از ان از روى قياس و سوار است چنانچه جمع در ميان ماهى و شير مولد امراض مزمنه باشد مانند جذام و فالج و مثل آن و همچنين خوردن شير يا ترشى و سويق بر شيربرنج و انگور بر كلّه و انار بر ؟ ؟ ؟ ممنوع است و نيز در آب چاه و نهر جمع نكند تا كه يكى از ان منحدر نشود و افضل المياه آب انهارست خصوصا انهار جاريه بر خاك پاك مثل زمين سنگريزه چرا كه اين آب از كدورات خالص باشد و آب جارى بر سنگ نيز از قبول بدبو ؟ ؟ ؟ درتر است خصوصا جارى به سمت شمال يا مشرق و از بالا به زير ريزنده و ابعد المنبع پس اگر به اين اوصاف سبك باشد و خيال كند نوشنده كه شيرين است افضلتر باشد خصوصا بسيار آب و شديد الجريان و آب درياى نيل اكثر اين اوصاف را جامع است و آب چشمه خالى از غلظ نيست بسبب قلت حركت و ردىتر از ان آب كاريزست بعد از ان آب چاه چرا كه اين آب بسبب احتقان انجرهء غليظ خالى از تعفن نباشد و آب زمين ابناك ردىتر است از آب چاه ف [ خوردن آب ] بايد كه آب بعد شروع هضم بخورد و اما عقب خوردن خام دارد غذا را و در وسط